Onlar toplumların hafızaları, bellekleridir. Klasik anlamıyla örtüşmese de, sahip olduğu biyolojik çeşitlilik nedeniyle belki de dünyanın hafızaları, bellekleri olarak tanımlayabileceğimiz dünyanın doğal zenginlik müzeleridir onlar. Birçok şiire, şarkıya, romana vs ilham olmuşlardır kendileri veya içinde barındırdıkları ile.
Neyden mi bahsediyorum, Sulak Alanlardan bahsediyorum, Dünyanın mucizevi oluşumlarından. Bu mucizevi oluşumlar dünya yüzeyinin sadece %6’sını kaplamalarına rağmen, dünyadaki tüm canlı türlerinin %40’ını ve tüm hayvan türlerinin %12’sini barındırırlar. Doğal işlevleri ve ekonomik değerleriyle yeryüzünün en önemli ekosistemleridir onlar.
Yeraltı sularını besleyerek veya boşaltarak, taban suyunu dengeleyerek, sel sularını depolayarak, taşkınları kontrol ederek, kıyılarda deniz suyunun girişini önleyerek bölgenin su rejimini düzenlerler.
Bulundukları yörede nem oranını yükselterek, başta yağış ve sıcaklık olmak üzere yerel iklim elemanları üzerinde olumlu etki yaparlar.
Fırtınalardan koruma, iklim değişikliği kontrolü gibi işlevleri vardır.
Tortu ve zehirli maddeleri alıkoyarak ya da besin maddelerini (azot, fosfor gibi) kullanarak suyu temizlerler.
Tuzlu su girişini ve erozyonu önlerler.
Tropikal ormanlarla birlikte yeryüzünün en fazla biyolojik üretim yapan (en yüksek oranda oksijen üretimi dahil) ekosistemleridir.
Başta balıklar ve sukuşları olmak üzere gerek ekolojik değeri, gerekse ticari değeri yüksek, zengin bitki ve hayvan çeşitliliği ile birçok türün yaşamasına olanak sağlarlar.
Yüksek bir ekonomik değere sahiptirler. Balıkçılık, tarım ve hayvancılık, saz üretimi, turizm olanaklarıyla bölge ve ülke ekonomisine önemli katkı sağlarlar.
Peki bu güzelim zenginlik oluşumları neyle gündemde şimdi, bir yokoluşla, Haspolat Sulak Alanı Yokoluyor…Doğaya dayalı tasarımlar yapan-doğa koruma bazlı en önemli meslek gruplarından biri olan biz peyzaj mimarları süreci kaygıyla takip ediyoruz. İnsan tabanlı antroposen 6. Yokoluş sürecimizi hızlandırmak için bir sulak alanı yoketmekten daha etkili bir yöntem olamaz…
Bu süreci yöneten Lefkoşa Türk Belediyesi ve diğer ilgili daire ve kurumları bilim ve ekoloji temelli çözümler üretmeye, bu yokoluşa dur demeye davet ediyoruz. Biz bilim insanları her türlü destek ve çalışma için hazırız…
Dr Gülizar Eroğlu (KTMMB Peyzaj Mimarları Odası Başkanı)
Peyzaj Mimarı
Çevre Eğitimi ve Yönetimi Uzmanı
