Hemen hemen her ortamda onları görebilirsiniz. Diğer canlılardan farklı olarak yeryüzü ile gökyüzü arasındaki ara kesitte hayatlarını sürdürürler, bazen yerdedirler bazen göktedirler.
Sonbahar mevsimi ile artık kuşlar soğuk Kuzey yarım küreden sıcak Güney Yarım küreye doğru göçlerine başladılar. Kıbrıs 2 büyük göç Rotası üzerinde yer almaktadır. Bu rotalardan birincisi Batı Rusya’dan güneye Filistin’e Doğu Afrika’ya giden rota, Diğeri ise Balkan-Afrika rotasıdır.
12 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar günüdür. Ilkbaharda daha soğuk bölgelere göç eden kuşlar sonbaharda daha sıcak iklime doğru göç ederler. Göç sırasında karnını adamızda doyurup burada bir süre dinlenip göçüne devam eden olduğu gibi adamızda üreyen türler de var. Kıbrıs kuş çeşitliliği açısından oldukça zengindir zira Kıbrıs’tan çok daha büyük olan Türkiye’de 500’e yakın kuş türü gözlemlenirken Kıbrıs’ta bu sayı 400’ün üzerindedir.
Kuşların var olabilmek için böceklere ihtiyacı vardır. Böcekler kuşlara üremek, göç etmek ve yaşamak için temel protein ve enerji sağlarlar. 2024 yılının teması ekosistemimiz için önemli olan bu bağlantıya/ ilişkiye vurgu yapmaktır yani böcekler varsa kuşlar vardır. Ama gerek Kaçak avlanma ile gerek ilaç ve benzeri kimyasallarla yok edilen böceklerin sayısındaki azalma ile, küresel ısınma kaynaklı aşırı sıcaklar, yeterli su ve besin bulamama nedeni ile, orman yangınları ve benzeri Biyolojik çeşitlilik yok oluşuna sebebiyet veren insan/iklim kaynaklı olaylar ile ve hepimizin çok iyi bildiği bugün yaşadığı kuraklık/yağmursuzluk nedeni ile birçok canlı gibi Göçmen kuşların da ciddi bir hayat mücadelesi verdiğini hepimiz biliyoruz.
Kuşlar dünyadaki ekosistemlerin işleyişinde, insan sağlığını, ekonomiyi, gıda üretimini ve milyonlarca diğer canlı türünü doğrudan etkileyecek şekilde önemli bir role sahiptir. Kuşlar zararlıları yutar, çiçekleri döller, tohumları dağıtır, leşleri temizler, besinleri döndürür ve diğer türlere fayda sağlayacak şekilde çevreyi değiştirir. Kuşlar Ayrıca milyonlarca insan tarafından gözlemlenmekte, beslenmekte ve sanatsal/manevi ilham kaynağı olarak kullanılmaktadır. Birleşmiş Milletler tarafından yaptırılan Milenyum ekosistem değerlendirilmesi çalışmasında bu ekosistem hizmetleri 4 başlık altında toplanmıştır; düzenleme, tedarik, destek, kültür hizmetleri.
Kuşların ekolojik rolleri ve dolayısı ile ekosistem hizmetleri birçok ekosistemin sağlığı ve insan refahı için kritik öneme sahiptir.
Kuşların beslendiği, yaşadığı, ürediği doğal alanların, Sulak alanların korunması ve sürekliliğinin sağlanmasında önemli bir meslek grubu olan biz peyzaj mimarları dünya Göçmen Kuşları gününde kuşların habitatlarının korunması, kuş yaşam alanlarının sürekliliğinin sağlanması anlamında ‘’kuşların Yokluğunda sağlıklı insan varlığından söz edemeyiz’’ diyerek birçok Sulak alanın kuruduğu bu sıcak Ekim ayında doğal alanların/Sulak alanların korunmasını; hükümetin de bu alanları koruma yönünde eylem ve kararlılıkta olmasını gerekli görüyoruz.
KTMMOB PMO Başkanı
Dr. Gülizar Eroğlu Çevre eğitimi ve Çevre yönetimi uzmanı
