Türkiye’den Tunus’a ihraç edilen 2758 ton patates Türkiye’ye geri iade edildi. Tunus limanında yapılan incelemelerde, Türkiye’den gönderilen 2758 ton patateste zararlı bakteriler tespit edildi. Bu zararlı bakteriler PATATES HALKA ÇÜRÜKLÜĞÜ “Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus” ve PATATES BAKTERİYEL SOLGUNLUK ve PATATES KAHVERENGİ ÇÜRÜKLÜĞÜ “Ralstonia solanacearum” adı verilen bakterilerin dünya genelinde karantina listelerinde yer aldığı ve yüksek risk teşkil ettiği belirtildi.
Kasım ayı ortalarında Türkiye’den ithal edilen 2.758 ton patates dolu gemi, 30 Kasım 2024 Cumartesi günü Tunus’un Sousse ticari limanından ayrılarak Türkiye’ye geri gönderildi. Tunus mahkemesi, Tunus topraklarında bu miktarda patatesin imhasına izin verilmesi talebini, oluşturabileceği tehlikeler nedeniyle reddetti. Patatesleri iade etme kararı, gerekli soruşturmalar ve idari prosedürler tamamlandıktan sonra alındı. Bahse konu dava, 29 Kasım 2024’te Sousse Başsavcılığı’nın, özel bir Tunus şirketine yönelik bu bakterili patateslerin ithalatına ilişkin soruşturma açmasıyla başladı.
https://www.freshplaza.com/…/tunisia-addresses-potato…
https://news-tunisia.tunisienumerique.com/return-of…
Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sitesinde ‘Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus’ bakterisinin zararlarından şu şekilde bahsediliyor: “Bütün dünyada karantina listelerinde ve EPPO’nun A2 listesinde yer alan bir etmendir. Etmenin konteyner ve alet ekipmanlar ile uzun mesafelere kolayca taşınabilmesi nedeniyle özellikle patates ticareti yapan ülkeler açısından yüksek risk teşkil etmektedir.”
‘Ralstonia solanacearum’ bakterisinden ise şöyle bahsediliyor: “Hastalık etmeni bir bakteridir. Domates ve patates bitkisini kökleri yoluyla hastalandırır. Etkili bir mücadele yöntemi yoktur. Bu hastalıkla bulaşık olan tarlalarda domates ve patates tarımına 5 yıl süreyle izin verilmez” denmektedir.
Bu zararlı etmenlerin ve fazlasının Türkiye’de bulunduğunu, ülkemize Türkiye’den patates ithalatı yapılarak, geri dönülemez sorunları beraberinde getireceğini belirtmiştik. Bu hastalığın ülkemizde baş göstermesi halinde altın değerinde olan patatesimizin çöp olacağını söylemek yanlış olmaz. Söyleye söyleye dilimizde tüy bitti. Yıllarca söyledik üretici üretimden vazgeçiyor. Neden mi? Görünen köy kılavuz istemez. KKTC’ye ithal edilen her türlü riskli tarımsal üründe karantina tedbirleri uygulamak şarttır. 1980’li yıllarda ülkemizde olmayan bal arısı zararlısı VAROA ülkeye geldi ve arıcılıkta verim azaldı. 2004 yılında Mısır’dan hurma ağacı getirildi, ülkede olmayan KIRMIZI PALMİYE BÖCEĞİ ithal edilen hurmalar üzerinde ülkeye giriş yaptı. Hurmalar tek tek kurumaya başladı. 2000’li yılların sonunda DOMATES GÜVESİ geldi. Domateste verim azaldı. İthal edilen süs bitkileri vasıtasıyla KAKTÜS KOŞNİLİ geldi. Babutsalar yok oldu. Bu yıl salatalık ve kabak zararlısı YENİ BİR BÖCEK geldi yine verim azaldı. Narenciyeden ‘SORUMLU BÖCEK’ ise, söylemeye gerek yok. O artık KKTC’de ikamet ediyor.
Erkut ULUÇAM
ZMO Başkanı
