KTMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası olarak; Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında imzalanması öngörülen ve KKTC genelinde fiber optik altyapının kurulmasını hedefleyen (Onay) Yasa Tasarısı hakkında yaptığımız teknik ve kurumsal değerlendirmeler sonucunda halkımızı şeffaflık anlayışımız gereği bilgilendirme gereği duyuyoruz.
Yaptığımız incelemelerde, protokol metninin mevcut haliyle teknik, hukuki ve ekonomik açıdan ciddi belirsizlikler içerdiğini ve devlet lehine güvencelerin yeterince açık tanımlanmadığını görülmüştür. Bu durum; altyapının tek bir yatırımcının kontrolüne geçmesi riskini, mülkiyet belirsizliklerini, rekabetin azalmasını ve uzun vadede kamu yararının zedelenmesini gündeme getirecektir.
Protokolde, altyapının kime ait olacağı, diğer servis sağlayıcıların eşit şartlarda erişip erişemeyeceği, veri güvenliğinin nasıl sağlanacağı, teknik standartların ne olacağı ve hizmet kalitesinin hangi kriterlere göre ölçüleceği gibi kritik konular açık biçimde düzenlenmemiştir. Ayrıca yerel mühendis istihdamı, bilgi transferi, afet durumlarında altyapının sürekliliği ve hizmet seviyesi taahhütleri gibi başlıkların da net olmadığı görülmektedir.
Süreç boyunca değerlendirme yapan hukukçuların görüşlerine göre Meclis’in, “Onay Yasa Tasarısı’nın yapısı gereği, içerikteki teknik şartlara müdahale edememesinin demokratik denetim açısından tartışma yarattığı ve bu tasarının eşitlik, rekabet, mülkiyet, vergilendirme ve mali egemenlik ilkeleri bakımından Anayasal değerlendirme gerektiren hususlar barındırdığı ifade edilmiştir.
Konunun ekonomik boyutunda ise tarifelerin belirlenmesi, devlet gelir payı, yatırım teşvikleri ve piyasa dengeleri gibi alanlarda belirsizlikler olduğu yönünde ortak değerlendirmeler bulunmaktadır. Bu nedenle söz konusu proje yalnızca bir yatırım değil, ülkenin dijital altyapısını ve geleceğini doğrudan etkileyecek stratejik bir ulusal konu niteliği taşımaktadır.
Ayrıca fizibilite ve teknik proje raporlarının şeffaflık açısından kamuoyu ve tüm paydaşlarla paylaşılması gerektiği, protokolde yer alan kritik maddelerin Başsavcılık, TEL-SEN, İnternet Servis Sağlayıcıları Birliği, Kıbrıs Türk Bilgisayar Mühendisleri Odası, Kıbrıs Türk Elektrik Mühendisleri Odası, BTHK ve Telefon Dairesi gibi ilgili kurumların görüşleri de dikkate alınarak Anayasamıza uygun olacak şekilde düzenlendikten sonra karar alınması gerektiği kanısındayız.
Bir meslek odası ve sivil toplum kuruluşu olan Kıbrıs Türk Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın teknik değerlendirmesi, projenin tamamen reddedilmesi değil; kamu yararını, ulusal güvenliği ve sürdürülebilir altyapı yönetimini garanti altına alacak teknik ve hukuki düzenlemeler yapılmadan onaylanmaması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Sonuç olarak fiber optik altyapı yatırımları, toplumun tamamını ilgilendiren uzun vadeli stratejik yatırımlardır. Bu nedenle karar sürecinin şeffaf, bilimsel, katılımcı ve kamu yararını esas alan bir anlayışla yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Bu proje yalnızca bir internet projesi değildir. Bu proje; eğitimden sağlığa, ekonomiden güvenliğe kadar her alanı etkileyecek bir “ulusal dijital altyapı” meselesidir.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Saygılarımızla,
Esat GÜRHAN – Genel Sekreter
KTMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası- Yönetim Kurulu (a)
