Yeni yıl, sevdiklerimizle bir araya gelip lezzetli yemeklerin tadını çıkarırken, sağlığımızı ve gıda güvenliğimizi göz ardı etmememiz gereken bir dönemi işaret eder. Yılbaşı sofraları, zengin menüler ve çeşitli ikramlarla şenlenirken, doğru gıda güvenliği önlemlerini almak, gıda zehirlenmelerinin ve sağlık sorunlarının önüne geçilmesini sağlar.
Gıda Mühendisleri Odası olarak, yılbaşı alışverişi ve yemek hazırlığı sırasında aşağıdaki konulara dikkat edilmesini tavsiye ediyoruz:
- Güvenilir Gıda Alışverişi:
Gıdanın güvenliği satın alma aşamasında başlamaktadır.
- Açıkta satılan, ambalajsız ve etiket bilgisi olmayan ürünlerden kaçınınız. Ambalaj bütünlüğü bozulmuş, ezik, delik ve bombe yapmış ürünlerden uzak durunuz.
- Ürün etiketlerini mutlaka okuyunuz. Son kullanma tarihi ve üretim bilgilerini kontrol ederek uygun saklama koşullarında muhafaza edilen ürünleri tercih ediniz. Özellikle yılbaşı sepeti gibi paketlerin içeriğini kontrol ederek, son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin pakete dahil edilmediğinden emin olunuz.
- Et , tavuk, hindi satın alırken denetimli, güvenilir yerden satın alınmasına, rengine, kokusuna, elastikiyetine, yapışkanlaşma vb. niteliklerine önem verilmelidir. Bu ürünleri, soğuk zincir kırılmadan taşıyabileceğinizden emin olunuz. Alışverişinizi tamamladıktan hemen sonra bu ürünleri buzdolabına veya derin dondurucuya yerleştiriniz.
- Tüketilmesi sonucu kalıcı hasar ve ölümcül sonuçlara yol açan sahte içkiye özellikle dikkat etmek gerekmektedir. Sahte içki renk ve kokusuna bakılarak ayırt edilmesi mümkün olmadığından yetkili satıcılar haricinde kesinlikle alkol alıp tüketilmemelidir.
- Yılbaşı sofralarında ilk sırada yer alacak kuruyemişlerin tazeliğini kontrol etmek için kokuya dikkat ediniz. Bayatlamış ürünler genellikle acı bir koku yayar.
- Yılbaşı alışverişinde ihtiyacımız kadar gıda almak, israfı önlemenin en iyi yoludur. Gıda israfını önlemek hepimizin sorumluluğudur!
- 2. Mutfakta Gıda Hazırlığı:
- Çiğ ve pişmiş gıdaları birbirinden ayırarak çapraz bulaşmayı önleyiniz. Özellikle et ve sebze kesimi için ayrı bıçak ve kesme tahtaları kullanınız.
- Tuvaleti kullandıktan, çocukların bezini değiştirdikten sonra ve yemekten veya yiyecek hazırlamadan önce ellerinizi sabun ve akan su ile en az 20 saniye iyice yıkayınız ve temiz bir havlu ile kurulayınız. Kullanılan ekipmanları ve yüzeyleri de uygun temizlik maddeleri ve tercihen sıcak suyla temizleyiniz.
- 3. Pişirme Sıcaklıkları ve Pişirme Süreleri:
- Yılbaşı yemeklerinin sağlıklı bir şekilde pişirilmesi için iç sıcaklıkların doğru seviyelere ulaşması gerektiği unutulmamalıdır. Uygun sıcaklıkta ve yeterli sürede yapılan pişirme ile besinlerin zararlı hale gelmesi önlenmektedir. Gıdaların merkez sıcaklığı en az 72-75 °C’ye ulaşıncaya kadar iyice pişirilmeli ve sıcak tüketilecek gıdalar sıcak olarak muhafaza edilmelidir.
- Yiyeceklerin hazırlanma aşamalarındaki tehlikeli noktadan biri de soğuk yiyeceklerin hazırlanmasıdır. Soğuk yiyeceklerin hazırlanması, genellikle oda sıcaklığında gerçekleştiğinden, hazırlanmış soğuk yiyeceklerin bekletme işlemi, daima 4°C’nin altında yapılmalıdır.
- 4. Yiyeceklerin Tüketilme Süresi:
- Hazırlanan yemeklerin belirli bir süre sonra taze kalmayacağını unutmamalısınız. Yılbaşı yemeği sonrası artan yemekler buzdolabında uygun şekilde saklanmalı ve mümkünse en kısa sürede tüketilmelidir. Artan yiyecekler doğru sıcaklıkta ısıtılmalıdır.
Yılbaşı akşamını dışarıda geçirmek isteyen tüketiciler, restoran seçimlerinde dikkatli olmalı ve hijyenik olmayan yerlerden kaçınmalıdır. Gıda güvenliğinin en temel kuralı, sıcak yemeklerin sıcak, soğuk yemeklerin ise soğuk tutulması gerektiği olduğu unutulmamalıdır.
Yeni yılın sağlıklı ve güvenli geçmesi için gıda güvenliğine gösterdiğiniz özen, sevdiklerinizle mutlu ve huzurlu bir başlangıç yapmanızı sağlayacaktır. Ayrıca, gıda mühendislerinin emeklerinin takdir edilmesi ve hak ettikleri değeri görmesi, tüm toplumun sağlığı için büyük önem taşımaktadır.
KTMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu (a)
Dr. Beste Oymen
Başkan
